Từ nghĩa vụ đi học đến xin nghỉ, giấy bác sĩ, kỳ nghỉ, đi muộn hay nguy cơ bị phạt: hệ thống trường học ở Đức đặt trách nhiệm rõ ràng lên cả học sinh, cha mẹ và nhà trường. Hiểu đúng quy định giúp gia đình tránh những rắc rối không đáng có và phối hợp tốt hơn với giáo viên.
Schulpflicht: Đi học là nghĩa vụ pháp lý
Tại Đức, giáo dục thuộc thẩm quyền của các bang nên quy định chi tiết không hoàn toàn giống nhau. Theo Kultusministerkonferenz, nghĩa vụ đi học nói chung bắt đầu vào năm trẻ tròn 6 tuổi. Phần lớn các bang quy định 9 năm học toàn thời gian bắt buộc; Berlin, Brandenburg, Bremen và Thüringen thường là 10 năm, còn Nordrhein-Westfalen tùy chương trình học là 9 hoặc 10 năm.
Schulpflicht không chỉ có nghĩa là đăng ký một trường. Học sinh còn phải tham gia đều đặn các tiết học và những hoạt động bắt buộc của nhà trường. Cha mẹ hoặc người có quyền nuôi dưỡng có trách nhiệm bảo đảm trẻ thực hiện nghĩa vụ này.
Con nghỉ học: Báo cho trường càng sớm càng tốt
Khi trẻ bị ốm hoặc không thể đến trường vì lý do chính đáng, cha mẹ cần thực hiện đúng quy trình thông báo của trường. Cách thức và thời hạn có thể khác nhau giữa từng bang và từng trường, chẳng hạn qua điện thoại, email, ứng dụng hoặc văn bản.
Không nên mặc định rằng chỉ cần cha mẹ thông báo là mọi lý do nghỉ học đều tự động được chấp nhận. Với những trường hợp không phải bệnh đột xuất, việc nghỉ học thường phải được xin phép trước.
Giấy bác sĩ – Attest: Không phải cứ nghỉ ốm là luôn cần
Việc có phải nộp ärztliches Attest hay không phụ thuộc vào luật của bang, quy định trường và hoàn cảnh cụ thể. Nhà trường có thể yêu cầu giấy xác nhận y tế trong những trường hợp nhất định. Vì vậy, khi con ốm nhiều ngày hoặc trường đã yêu cầu Attest, cha mẹ nên kiểm tra trực tiếp quy định đang áp dụng.
Xin nghỉ học để đi du lịch trước hoặc sau Ferien
Đây là tình huống đặc biệt dễ gây rắc rối. Việc muốn mua vé rẻ hơn, tránh ngày cao điểm hoặc kéo dài kỳ nghỉ thông thường không phải là lý do đương nhiên để trẻ được nghỉ học.
Ví dụ tại Sachsen, Beurlaubung chỉ được phép trong những trường hợp ngoại lệ đặc biệt và phải được xin phép kịp thời. Bộ Giáo dục Sachsen cũng nêu rõ việc cho học sinh nghỉ để bắt đầu chuyến du lịch sớm hơn hoặc kéo dài chuyến đi sau Ferien không được phép.
Đi học muộn thường xuyên cũng không nên xem nhẹ
Schulpflicht hướng tới việc tham gia học tập đều đặn. Một lần đến muộn vì sự cố giao thông khác với tình trạng thường xuyên vào lớp muộn không có lý do. Nếu việc này lặp lại, nhà trường có thể trao đổi với học sinh và cha mẹ, ghi nhận tình trạng vắng mặt hoặc áp dụng các biện pháp giáo dục theo quy định của bang và trường.
Elternabend không chỉ là buổi nghe thông báo
KMK coi cha mẹ là đối tác quan trọng trong quá trình giáo dục. Sự hợp tác giữa gia đình, giáo viên và nhà trường có ảnh hưởng đáng kể tới quá trình học tập và phát triển của trẻ.
Elternabend, Klassenelternversammlung và các hình thức đại diện phụ huynh là cơ hội để nắm lịch học, quy định lớp, hoạt động trường, các vấn đề chung và tham gia vào đời sống nhà trường. Cơ cấu cụ thể được từng bang quy định.
Schulsozialarbeit: Nơi nên tìm đến trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng
Nếu trẻ thường xuyên không muốn đến trường, kết quả học tập giảm mạnh, gặp xung đột, bị cô lập hoặc có khó khăn trong gia đình, cha mẹ không nên chỉ nhìn vấn đề dưới góc độ kỷ luật. Schulsozialarbeit có thể đóng vai trò kết nối giữa học sinh, gia đình, nhà trường và các dịch vụ hỗ trợ.
Can thiệp sớm đặc biệt quan trọng khi tình trạng nghỉ học bắt đầu lặp lại.
Khi nào Jugendamt có thể xuất hiện?
Jugendamt không đồng nghĩa với việc gia đình lập tức bị xử phạt hoặc bị tách trẻ khỏi cha mẹ. Trong những trường hợp trẻ từ chối đi học kéo dài, cơ quan Jugendhilfe có thể tham gia nhằm tìm giải pháp và cung cấp hỗ trợ phù hợp.
Tại Sachsen, hướng dẫn xử lý Schulverweigerung quy định sự phối hợp giữa trường học, Jugendhilfe và trong những tình huống cần thiết cả các cơ quan khác. Nếu các biện pháp của nhà trường không mang lại kết quả, Jugendamt có thể được thông báo.
Bußgeld: Nghỉ học không phép có thể trở thành vi phạm hành chính
Một ví dụ mới cho thấy mức độ nghiêm túc của Schulpflicht: MDR ngày 29.8.2026 dẫn thông tin từ Kultusministerium Sachsen cho biết trong năm học 2024/2025 đã có 7.924 thủ tục vi phạm hành chính liên quan đến học sinh nghỉ học không phép tại Sachsen.
Theo quy trình của Sachsen, sau khi học sinh tích lũy 5 ngày nghỉ không phép và các cuộc trao đổi với học sinh, người có quyền nuôi dưỡng không đưa việc đi học trở lại bình thường, thủ tục Ordnungswidrigkeit có thể được tiến hành. Theo §61 Sächsisches Schulgesetz, vi phạm có thể bị phạt tới 1.250 euro.
Con số và mức phạt của Sachsen không nên áp dụng máy móc cho toàn nước Đức, bởi luật trường học thuộc thẩm quyền từng bang. Tuy nhiên, nguyên tắc chung rất rõ: Schulpflicht là nghĩa vụ pháp lý chứ không phải lựa chọn tùy ý của gia đình.
Cha mẹ nên làm gì để tránh rắc rối?
- Đọc kỹ Schulordnung và quy trình báo nghỉ của trường.
- Báo ngay khi trẻ không thể đến lớp.
- Xin phép trước đối với những trường hợp Beurlaubung.
- Không tự ý kéo dài Ferien để phục vụ chuyến du lịch.
- Lưu lại email, đơn xin nghỉ và giấy tờ liên quan.
- Tham gia Elternabend và giữ liên lạc với giáo viên.
- Nếu trẻ thường xuyên không muốn đi học, tìm nguyên nhân và liên hệ giáo viên, Schulsozialarbeit hoặc cơ quan tư vấn càng sớm càng tốt.
- Khi nhận thư chính thức liên quan đến Fehlzeiten hoặc Bußgeldverfahren, không nên bỏ qua thời hạn phản hồi.
Nội dung có sử dụng AI hỗ trợ, đã được Ban Biên tập TBVĐ biên tập và kiểm duyệt. Ảnh minh họa được tạo bằng AI.
