Sau thời gian chăm con, chăm sóc thân nhân hoặc nghỉ dài, việc quay lại thị trường lao động nên bắt đầu bằng việc đánh giá lại mục tiêu nghề nghiệp, kiểm tra điều kiện gia đình, cập nhật kỹ năng và đặt lịch tư vấn với Agentur für Arbeit nếu cần hỗ trợ.
Quay lại thị trường lao động sau một thời gian gián đoạn không chỉ là chuyện gửi vài hồ sơ xin việc. Người lao động cần biết mình muốn quay lại nghề cũ, chuyển sang nghề khác, làm toàn thời gian hay bắt đầu bằng Teilzeit. Theo Bundesagentur für Arbeit, quá trình Wiedereinstieg in den Beruf nên được chuẩn bị từng bước, từ định hướng, kiểm tra các lựa chọn, làm rõ điều kiện gia đình đến tìm hỗ trợ phù hợp.
Vì sao quay lại thị trường lao động cần chuẩn bị sớm?
Sau một thời gian nghỉ, thị trường lao động, yêu cầu công việc và kỹ năng nghề có thể đã thay đổi. Một số ngành yêu cầu thêm chứng chỉ, kỹ năng số, ngoại ngữ hoặc kinh nghiệm mới. Vì vậy, chuẩn bị sớm giúp người lao động tránh bị động khi bắt đầu tìm việc.
Arbeitsagentur khuyến nghị người muốn quay lại thị trường lao động nên tự định hướng trước: nghề cũ còn phù hợp không, có cần học thêm không, có thể làm Teilzeit không và gia đình đã có phương án chăm sóc con hoặc người thân chưa.
Bước 1: Xác định mục tiêu quay lại làm việc
Trước khi nộp hồ sơ, nên trả lời rõ một số câu hỏi cơ bản. Việc này giúp tiết kiệm thời gian và chọn đúng hướng tư vấn.
- Muốn quay lại nghề cũ hay chuyển sang nghề khác?
- Có thể làm Vollzeit hay chỉ phù hợp Teilzeit?
- Kiến thức nghề hiện tại còn đủ dùng không?
- Có cần Weiterbildung, Umschulung hoặc khóa cập nhật kỹ năng không?
- Thời gian làm việc nào phù hợp với lịch gia đình?
- Cần hỗ trợ tìm việc, viết hồ sơ hay luyện phỏng vấn không?
Nếu chưa có câu trả lời rõ ràng, có thể đặt lịch với Berufsberatung im Erwerbsleben của Bundesagentur für Arbeit để được tư vấn cá nhân.
Bước 2: Sử dụng tư vấn Berufsberatung im Erwerbsleben
Berufsberatung im Erwerbsleben, viết tắt là BBiE, là dịch vụ tư vấn cho người đang trong độ tuổi lao động. Bundesagentur für Arbeit cho biết dịch vụ này tư vấn về Weiterbildung, kế hoạch nghề nghiệp, quay lại làm việc và đổi nghề.
BBiE đặc biệt phù hợp nếu người lao động:
- Muốn quay lại làm việc sau Elternzeit.
- Đã chăm sóc thân nhân trong thời gian dài và muốn đi làm lại.
- Muốn quay lại nghề cũ nhưng chưa chắc kỹ năng còn phù hợp.
- Muốn bắt đầu lại bằng Teilzeit.
- Muốn đổi nghề sau thời gian nghỉ dài.
- Cần tư vấn về Weiterbildung hoặc Umschulung.
Theo Arbeitsagentur, buổi tư vấn có thể diễn ra trực tiếp hoặc qua video. Người lao động có thể đặt lịch online hoặc liên hệ qua số điện thoại tư vấn của Agentur für Arbeit.
Bước 3: Làm rõ điều kiện gia đình và thời gian làm việc
Với nhiều người, khó khăn lớn nhất khi quay lại thị trường lao động không phải là năng lực, mà là việc cân bằng gia đình và công việc. Arbeitsagentur nêu rõ rằng người muốn kết hợp gia đình và nghề nghiệp cần làm rõ sớm các điều kiện thực tế.
Các điểm cần kiểm tra gồm:
- Đã có chỗ chăm sóc trẻ hay chưa?
- Giờ mở cửa của Kita, Hort hoặc nơi chăm sóc có phù hợp với giờ làm không?
- Có cần bắt đầu bằng Teilzeit không?
- Có thể thỏa thuận Gleitzeit, Homeoffice hoặc Arbeitszeitmodell linh hoạt với chủ lao động không?
- Nếu đang chăm sóc thân nhân, có cần tư vấn thêm về Pflegezeit hoặc Familienpflegezeit không?
Arbeitsagentur cũng lưu ý rằng tư vấn viên tại Agentur für Arbeit hoặc Jobcenter có thể giới thiệu các đầu mối hỗ trợ khác, ví dụ Jugendamt khi cần tìm thông tin về chỗ chăm sóc trẻ.
Bước 4: Cập nhật kỹ năng trước khi tìm việc
Một bước quan trọng khi quay lại thị trường lao động là kiểm tra xem kiến thức nghề có còn phù hợp với yêu cầu hiện tại hay không. Nếu đã nghỉ dài, việc học thêm có thể giúp tăng cơ hội được mời phỏng vấn.
Các hướng cập nhật kỹ năng có thể gồm:
- Khóa Weiterbildung ngắn để cập nhật chuyên môn.
- Khóa kỹ năng số, văn phòng, ngoại ngữ hoặc phần mềm chuyên ngành.
- Umschulung nếu nghề cũ không còn phù hợp.
- Khóa chuẩn bị quay lại nghề sau thời gian gián đoạn.
- Tư vấn về Förderangebote nếu cần hỗ trợ tài chính cho Weiterbildung.
Trên trang Karriere und Weiterbildung, Arbeitsagentur giới thiệu các công cụ như mein NOW, New Plan, BERUFENET và BERUFE-Check để tìm khóa học, kiểm tra năng lực và tìm hiểu yêu cầu nghề nghiệp.
Bước 5: Chuẩn bị lại hồ sơ xin việc
Hồ sơ xin việc sau thời gian nghỉ dài cần được trình bày rõ ràng và chủ động. Khoảng nghỉ không nên bị giấu, nhưng cần được giải thích ngắn gọn, chuyên nghiệp và hướng về năng lực hiện tại.
Nên chuẩn bị:
- Lebenslauf cập nhật đầy đủ quá trình làm việc, học tập và thời gian nghỉ.
- Thư xin việc nêu rõ lý do muốn quay lại thị trường lao động.
- Bằng cấp, chứng chỉ, Arbeitszeugnis và giấy xác nhận khóa học mới nếu có.
- Hồ sơ online trên các cổng tìm việc phù hợp.
- Kế hoạch trả lời phỏng vấn về thời gian nghỉ và khả năng làm việc hiện tại.
Nếu cần, người lao động có thể tìm các khóa Bewerbungstraining hoặc hỏi tư vấn tại Agentur für Arbeit về hỗ trợ tìm việc và chuẩn bị hồ sơ.
Bước 6: Tìm việc theo hướng phù hợp, không chỉ theo nghề cũ
Khi quay lại thị trường lao động, không nhất thiết chỉ tìm lại đúng vị trí trước đây. Có thể bắt đầu bằng vị trí gần với kinh nghiệm cũ, Teilzeit, việc có giờ linh hoạt hoặc một ngành có nhu cầu nhân lực cao hơn.
Nên mở rộng tìm kiếm theo các hướng sau:
- Việc làm cùng ngành nhưng yêu cầu thấp hơn để bắt đầu lại.
- Việc làm Teilzeit có khả năng tăng giờ sau này.
- Vị trí hành chính, hỗ trợ khách hàng, chăm sóc, giáo dục, logistics hoặc dịch vụ nếu phù hợp kỹ năng.
- Các nghề có thể cần Weiterbildung ngắn trước khi bắt đầu.
- Các vị trí cho phép Homeoffice hoặc giờ làm linh hoạt.
Điều quan trọng là xác định lộ trình thực tế: có thể chưa quay lại ngay vị trí mong muốn, nhưng có thể đi từng bước để lấy lại kinh nghiệm và sự tự tin nghề nghiệp.
Khi nào nên liên hệ Agentur für Arbeit hoặc Jobcenter?
Nên liên hệ sớm nếu chưa rõ hướng đi, cần tư vấn về Weiterbildung, muốn chuyển nghề, cần hỗ trợ tìm việc hoặc đang nhận trợ cấp. Nếu hồ sơ thuộc Jobcenter, người phụ trách tại Jobcenter có thể là điểm liên hệ đầu tiên.
Nên liên hệ đặc biệt trong các trường hợp:
- Sắp kết thúc Elternzeit và chưa có kế hoạch quay lại làm việc.
- Đã nghỉ nhiều năm và không chắc nghề cũ còn phù hợp.
- Muốn học lại hoặc đổi nghề nhưng chưa biết có được hỗ trợ không.
- Cần việc Teilzeit vì chăm con hoặc chăm sóc thân nhân.
- Muốn được tư vấn về thị trường lao động và nghề đang có nhu cầu.
Danh sách kiểm tra trước khi bắt đầu
- Xác định mục tiêu: nghề cũ, nghề mới hay bước chuyển tạm thời.
- Kiểm tra thời gian có thể làm việc mỗi tuần.
- Làm rõ phương án chăm sóc con hoặc chăm sóc thân nhân.
- Cập nhật Lebenslauf và hồ sơ xin việc.
- Kiểm tra kỹ năng cần bổ sung.
- Tìm hiểu Weiterbildung, Umschulung hoặc khóa ngắn hạn.
- Đặt lịch tư vấn với Berufsberatung im Erwerbsleben nếu cần.
- Bắt đầu tìm việc với tiêu chí thực tế và linh hoạt.
Nguồn tham khảo
- Bundesagentur für Arbeit: Wiedereinstieg in den Beruf – https://www.arbeitsagentur.de/karriere-und-weiterbildung/beruflich-wieder-einsteigen
- Bundesagentur für Arbeit: Berufsberatung im Erwerbsleben – https://www.arbeitsagentur.de/karriere-und-weiterbildung/berufsberatung-im-erwerbsleben
- Bundesagentur für Arbeit: Familie und Beruf miteinander vereinbaren – https://www.arbeitsagentur.de/familie-und-kinder/familie-und-beruf-vereinbaren
- Bundesagentur für Arbeit: Karriere und Weiterbildung – https://www.arbeitsagentur.de/karriere-und-weiterbildung