Trẻ chạy nhảy, cười khóc hay làm rơi đồ là một phần của cuộc sống gia đình. Pháp luật Đức yêu cầu hàng xóm có mức độ khoan dung cao hơn với tiếng ồn phù hợp lứa tuổi — nhưng quyền này không phải “giấy phép gây ồn” vào mọi thời điểm và với mọi cường độ.
Tiếng chân chạy trên sàn, một em bé khóc lúc nửa đêm hay trẻ nhỏ reo hò khi chơi có thể khiến căn hộ bên cạnh khó chịu. Vậy hàng xóm phải chấp nhận đến đâu, và khi nào cha mẹ cần chủ động giảm tiếng ồn?
Câu trả lời ngắn gọn là: tiếng ồn tự nhiên, phù hợp với độ tuổi của trẻ thường phải được chấp nhận nhiều hơn tiếng ồn của người lớn. Tuy nhiên, Tòa án Liên bang Đức (BGH) nhấn mạnh rằng mức độ khoan dung cao hơn này vẫn có giới hạn.
Tiếng ồn nào của trẻ thường được chấp nhận?
Những âm thanh phát sinh từ sinh hoạt và sự phát triển bình thường của trẻ thường được coi là một phần của việc sử dụng căn hộ đúng mục đích. Tùy độ tuổi, đó có thể là:
- Trẻ sơ sinh khóc, kể cả vào ban đêm;
- Trẻ nhỏ chạy, vấp ngã, cười, gọi cha mẹ hoặc nổi giận trong thời gian ngắn;
- Tiếng chơi đùa phù hợp với lứa tuổi vào ban ngày;
- Những tiếng động bất chợt mà cha mẹ khó có thể ngăn chặn hoàn toàn.
Trong phán quyết ngày 22.08.2017, hồ sơ VIII ZR 226/16, BGH xác định rằng tiếng ồn xuất phát từ hành vi thông thường, phù hợp với độ tuổi của trẻ về nguyên tắc phải được chấp nhận với mức khoan dung cao hơn. Nhưng việc đánh giá luôn dựa trên hoàn cảnh cụ thể.
Không có quyền gây ồn không giới hạn
Theo BGH, ranh giới chịu đựng phải được xem xét dựa trên nhiều yếu tố:
- Loại tiếng ồn: khóc, chạy chơi tự nhiên hay cố ý đập, ném và kéo đồ vật;
- Cường độ và rung chấn: tiếng động nhẹ hay tiếng dậm, va đập mạnh truyền qua sàn và tường;
- Tần suất và thời lượng: thỉnh thoảng hay lặp lại kéo dài nhiều giờ;
- Thời điểm: ban ngày, giờ nghỉ theo nội quy hay giữa đêm;
- Tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ;
- Khả năng tránh tiếng ồn: cha mẹ có thể can thiệp bằng giáo dục, giám sát hoặc biện pháp hợp lý hay không.
Vì vậy, tiếng trẻ sơ sinh khóc ban đêm không thể được đánh giá giống việc trẻ lớn liên tục đá bóng trong căn hộ vào giờ ngủ. Cha mẹ không phải bảo đảm sự im lặng tuyệt đối, nhưng cần ngăn những tiếng ồn có thể tránh được khi việc đó phù hợp với tuổi của trẻ.
Quy định ưu tiên “Kinderlärm” áp dụng ở đâu?
§22 khoản 1a Luật Kiểm soát ô nhiễm Liên bang (BImSchG) quy định tiếng do trẻ gây ra tại nhà trẻ, sân chơi và các cơ sở tương tự thông thường không được coi là tác động môi trường có hại. Khi đánh giá, không được dùng các ngưỡng tiếng ồn thông thường.
Tuy nhiên, điều khoản này không có nghĩa mọi tiếng ồn trong căn hộ đều tự động được miễn trừ. Tranh chấp giữa những người sống trong nhà nhiều căn hộ vẫn được đánh giá theo nghĩa vụ tôn trọng lẫn nhau, hợp đồng thuê, nội quy tòa nhà và hoàn cảnh riêng của từng vụ việc.
Giờ yên tĩnh có áp dụng với trẻ em không?
Không có một khung “Mittagsruhe” thống nhất cho toàn nước Đức. Theo Cơ quan Môi trường Liên bang Đức, quy định về tiếng ồn hàng xóm có thể nằm trong luật của từng bang, quy định địa phương và nội quy tòa nhà.
Do đó, gia đình nên kiểm tra:
- Hợp đồng thuê nhà và Hausordnung;
- Luật bảo vệ tiếng ồn của bang đang cư trú;
- Quy định của thành phố hoặc Gemeinde;
- Quy định riêng của cộng đồng chủ sở hữu nếu sống trong nhà chung cư sở hữu.
Ví dụ, Berlin quy định giờ yên tĩnh ban đêm từ 22:00 đến 06:00 và yêu cầu tôn trọng ngày Chủ nhật, ngày lễ; đồng thời Berlin không có giờ nghỉ trưa được luật quy định chung. Đây là ví dụ của một bang, không phải lịch áp dụng tự động trên toàn nước Đức.
Ngay cả trong giờ yên tĩnh, tiếng khóc không thể kiểm soát của em bé vẫn khác về bản chất với tiếng nhảy từ đồ nội thất, đá bóng hoặc kéo xe đồ chơi liên tục. Nguyên tắc cốt lõi vẫn là điều gì có thể tránh được một cách hợp lý.
Khi nào tiếng ồn có thể vượt quá giới hạn?
Nguy cơ xảy ra tranh chấp tăng lên nếu tiếng ồn:
- Diễn ra thường xuyên vào đêm muộn hoặc sáng sớm;
- Kéo dài bất thường, lặp lại với cường độ mạnh;
- Không còn là hành vi tự nhiên theo độ tuổi mà có thể được hướng dẫn hoặc ngăn chặn;
- Đi kèm tiếng ồn của người lớn như la hét, cãi vã hoặc mở nhạc lớn;
- Tiếp tục không thay đổi dù đã có nhiều phản ánh cụ thể và biện pháp giảm ồn là khả thi.
BGH khẳng định tiếng trẻ em không phải lúc nào cũng phải được chấp nhận bất kể hình thức, thời lượng và cường độ. Trong trường hợp nghiêm trọng, người bị ảnh hưởng có thể báo cho chủ nhà, yêu cầu khắc phục hoặc xem xét quyền theo luật dân sự. Việc tự ý giảm tiền thuê mà chưa được tư vấn có thể gây rủi ro; §536 BGB yêu cầu phải có khiếm khuyết làm giảm đáng kể khả năng sử dụng căn hộ.
Cha mẹ có thể giảm tiếng ồn mà không biến căn nhà thành “vùng cấm chơi”
- Trải thảm hoặc thảm chơi tại khu vực trẻ thường chạy và chơi;
- Gắn đệm nỉ dưới chân ghế, bàn và hộp đồ chơi;
- Không cho trẻ đá bóng, nhảy từ giường hoặc đi xe đồ chơi cứng trong căn hộ;
- Chuyển các trò vận động mạnh ra sân chơi vào thời gian phù hợp;
- Sắp xếp phòng trẻ tránh ngay phía trên phòng ngủ của hàng xóm nếu điều kiện cho phép;
- Giải thích giờ yên tĩnh theo cách phù hợp với độ tuổi;
- Chủ động trao đổi khi trẻ đang ốm, mọc răng hoặc gia đình có giai đoạn đặc biệt khiến tiếng ồn tạm thời tăng lên.
Những biện pháp này không phải sự thừa nhận rằng gia đình đã vi phạm. Chúng cho thấy thiện chí, đồng thời có thể ngăn một mâu thuẫn nhỏ trở thành tranh chấp kéo dài.
Nếu hàng xóm phàn nàn, nên xử lý thế nào?
- Yêu cầu thông tin cụ thể: ngày, giờ, loại tiếng động và thời gian kéo dài.
- Kiểm tra Hausordnung: không dựa vào lời truyền miệng về giờ nghỉ.
- Phân biệt tiếng tự nhiên và tiếng có thể tránh: tập trung điều chỉnh phần có thể kiểm soát.
- Trao đổi bình tĩnh: thống nhất thời điểm cần đặc biệt yên tĩnh nếu có thể.
- Lưu lại thư từ và biện pháp đã thực hiện: hữu ích nếu Hausverwaltung hoặc chủ nhà tham gia.
- Tìm tư vấn chuyên môn: nếu nhận Abmahnung, thư dọa chấm dứt hợp đồng thuê hoặc tranh chấp kéo dài.
Nếu là người bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn
Cơ quan Môi trường Liên bang khuyến nghị trước tiên nên trao đổi với người gây tiếng ồn; sau đó có thể liên hệ chủ nhà, ban quản lý và cơ quan trật tự địa phương. Một bản ghi tiếng ồn nên nêu:
- Ngày và khung giờ;
- Loại tiếng động;
- Thời lượng và mức độ lặp lại;
- Ảnh hưởng thực tế, chẳng hạn bị đánh thức hoặc không thể sử dụng một căn phòng;
- Người làm chứng, nếu có.
Thống kê đại diện năm 2024 được Umweltbundesamt công bố cho thấy khoảng 58% người được hỏi cảm thấy bị làm phiền bởi tiếng động từ hàng xóm. Con số này nói về tiếng ồn hàng xóm nói chung, không riêng tiếng trẻ em, nhưng cho thấy đây là một nguồn xung đột phổ biến.
Điều cần nhớ: Pháp luật bảo vệ không gian phát triển bình thường của trẻ, đồng thời bảo vệ nhu cầu nghỉ ngơi chính đáng của hàng xóm. Không có con số decibel hay số phút chung quyết định mọi trường hợp; cách ứng xử, thời điểm, độ tuổi và khả năng giảm tiếng ồn đều có vai trò.
Nguồn tham khảo
- Bộ Tư pháp Liên bang Đức – §22 BImSchG, đặc biệt khoản 1a về tiếng trẻ em
- Tòa án Liên bang Đức – BGH, quyết định ngày 22.08.2017, VIII ZR 226/16
- Umweltbundesamt – Nachbarschaftslärm (cập nhật 12.05.2025)
- Cổng thông tin chính thức Berlin – Haus- und Nachbarschaftslärm
- Bộ Tư pháp Liên bang Đức – §536 BGB về giảm tiền thuê khi có khiếm khuyết
Bài viết cung cấp thông tin chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.
Nội dung có sử dụng AI hỗ trợ, đã được Ban Biên tập TBVĐ biên tập và kiểm duyệt. Ảnh minh họa được tạo bằng AI.
