Người Việt muốn sang Đức học nghề cần phân biệt rõ học nghề kép và học nghề tại trường. Hiểu đúng hai mô hình này sẽ giúp người học chọn lộ trình phù hợp, chuẩn bị tiếng Đức, tài chính và hồ sơ xin visa học nghề Đức ngay từ đầu.
Trong những năm gần đây, học nghề Đức trở thành một lựa chọn được nhiều bạn trẻ Việt Nam quan tâm. Đức có nhu cầu lớn về lao động có tay nghề, trong khi hệ thống đào tạo nghề tại Đức được đánh giá cao vì gắn chặt với thực tế công việc.
Tuy nhiên, trước khi nộp hồ sơ, người học cần hiểu rằng không phải chương trình học nghề nào tại Đức cũng giống nhau. Theo Cơ quan Liên bang về Di cư và Tị nạn Đức (BAMF), người nước ngoài có thể đến Đức để học nghề, trong đó có hai hình thức chính: học nghề tại trường và học nghề kép.
Học nghề Đức là gì?
Học nghề Đức là lộ trình đào tạo giúp người học có kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành để làm việc trong một ngành nghề cụ thể. Đây là con đường phù hợp với những người muốn vừa học vừa chuẩn bị trực tiếp cho thị trường lao động.
Với người Việt Nam, học nghề Đức có thể mở ra cơ hội sinh sống, làm việc và phát triển lâu dài tại Đức nếu đáp ứng đúng điều kiện về hợp đồng học nghề, tiếng Đức, tài chính và giấy phép cư trú.
Hai hình thức học nghề tại Đức
Theo BAMF, hệ thống học nghề tại Đức có hai hình thức chính. Người học cần phân biệt rõ để chọn đúng chương trình và chuẩn bị hồ sơ phù hợp.
- Học nghề tại trường: diễn ra chủ yếu tại trường chuyên môn, trường nghề hoặc Berufskolleg.
- Học nghề kép: diễn ra luân phiên giữa trường nghề và doanh nghiệp, kết hợp học lý thuyết với thực hành tại nơi làm việc.
Đây là điểm quan trọng vì hai mô hình này có sự khác biệt về môi trường học, tiền hỗ trợ trong thời gian học, cách tuyển chọn và yêu cầu thực tế.
Học nghề tại trường ở Đức là gì?
Học nghề tại trường là hình thức đào tạo diễn ra chủ yếu tại một cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Người học tiếp thu kiến thức chuyên môn, lý thuyết nghề và có thể có các giai đoạn thực hành tùy theo chương trình.
Hình thức này thường phù hợp với một số ngành nghề cần đào tạo bài bản trong môi trường trường học. Tuy nhiên, theo BAMF, học nghề tại trường thường không được trả lương.
Điều này có nghĩa là người học cần đặc biệt chú ý đến yêu cầu chứng minh tài chính khi xin visa học nghề Đức. Nếu chương trình không có lương học nghề, việc bảo đảm chi phí sinh hoạt trong suốt thời gian ở Đức là yếu tố rất quan trọng.
Học nghề kép ở Đức là gì?
Học nghề kép tại Đức, hay duale Ausbildung, là mô hình đào tạo kết hợp giữa trường nghề và doanh nghiệp. Người học vừa học lý thuyết tại trường nghề, vừa làm việc thực tế tại doanh nghiệp đào tạo.
Đây là mô hình rất phổ biến tại Đức vì giúp người học làm quen sớm với môi trường lao động thực tế. Người học không chỉ học nghề trên sách vở mà còn được tham gia vào công việc cụ thể tại doanh nghiệp.
Theo BAMF, với đào tạo nghề tại doanh nghiệp, người học được trả tiền học nghề. Tuy nhiên, mức tiền này thay đổi tùy theo ngành nghề.
Học nghề kép khác gì học nghề tại trường?
Sự khác nhau giữa học nghề kép và học nghề tại trường là một trong những điểm người Việt cần nắm rõ trước khi chọn lộ trình học nghề Đức.
- Về nơi học: học nghề tại trường chủ yếu diễn ra tại trường; học nghề kép diễn ra luân phiên giữa trường nghề và doanh nghiệp.
- Về thực hành: học nghề kép có nhiều thời gian thực hành tại doanh nghiệp hơn.
- Về thu nhập: học nghề kép thường có tiền học nghề; học nghề tại trường thường không được trả lương.
- Về tuyển chọn: học nghề kép thường cần hợp đồng với doanh nghiệp đào tạo.
- Về tài chính: người học nghề tại trường có thể cần chuẩn bị tài chính nhiều hơn nếu không có khoản hỗ trợ khác.
Vì vậy, khi tìm hiểu học nghề Đức, người học không nên chỉ nhìn tên ngành mà cần kiểm tra rõ chương trình thuộc hình thức nào.
Tiếng Đức quan trọng như thế nào khi học nghề?
Tiếng Đức là điều kiện rất quan trọng khi sang Đức học nghề. BAMF nhấn mạnh rằng trong doanh nghiệp, trường nghề và trường chuyên môn, tiếng Đức được sử dụng trong quá trình đào tạo. Các kỳ thi cũng diễn ra bằng tiếng Đức.
Điều này có nghĩa là người muốn học nghề Đức cần chuẩn bị tiếng Đức nghiêm túc, không chỉ để xin visa mà còn để theo kịp chương trình học, giao tiếp tại nơi làm việc và vượt qua kỳ thi nghề.
Nếu tiếng Đức yếu, người học có thể gặp khó khăn trong việc hiểu bài, làm việc với đồng nghiệp, giao tiếp với khách hàng hoặc hoàn thành bài kiểm tra chuyên môn.
Trong thời gian học nghề có được làm thêm không?
Theo BAMF, bên cạnh chương trình học nghề, người học được phép làm việc tối đa 20 giờ mỗi tuần. Đây là thông tin đáng chú ý với những người cần thêm thu nhập hoặc muốn tích lũy kinh nghiệm trong thời gian học nghề Đức.
Tuy nhiên, người học cần kiểm tra kỹ nội dung trên visa, giấy phép cư trú và các quy định liên quan. Việc làm thêm không nên ảnh hưởng đến quá trình học nghề, lịch học tại trường và thời gian đào tạo tại doanh nghiệp.
Người Việt nên chọn lộ trình nào?
Không có một lựa chọn duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Người Việt muốn học nghề Đức nên cân nhắc năng lực tiếng Đức, tài chính, ngành nghề yêu thích và khả năng tìm doanh nghiệp đào tạo.
Nếu muốn có nhiều trải nghiệm thực tế và có tiền học nghề, học nghề kép có thể là lựa chọn hấp dẫn. Nếu ngành học phù hợp chủ yếu được đào tạo tại trường, người học cần chuẩn bị kỹ hơn về tài chính và điều kiện sinh hoạt.
Trước khi quyết định, người học nên kiểm tra kỹ thông tin từ nguồn chính thức, liên hệ doanh nghiệp đào tạo hoặc trường nghề, đồng thời tìm hiểu yêu cầu visa học nghề Đức tại cơ quan đại diện ngoại giao Đức.
Nguồn tham khảo: Cơ quan Liên bang về Di cư và Tị nạn Đức (BAMF), mục “Zur Berufsausbildung nach Deutschland”.
