Đoàn tụ gia đình tại Đức là con đường giúp vợ chồng, bạn đời đăng ký, cha mẹ và con chưa thành niên được sống cùng người thân tại Đức nếu đáp ứng điều kiện theo luật cư trú. Một điểm quan trọng là người thân sang Đức theo diện đoàn tụ gia đình được phép làm việc tại Đức.
Với nhiều gia đình Việt Nam, đoàn tụ gia đình tại Đức là vấn đề rất được quan tâm. Khi một người đã sinh sống, học tập hoặc làm việc ổn định tại Đức, câu hỏi thường gặp là: vợ hoặc chồng có thể sang cùng không, con cái có được đi học không, cha mẹ có thể đoàn tụ không và người thân sang Đức có được làm việc không?
Theo Cơ quan Liên bang về Di cư và Tị nạn Đức (BAMF), việc đoàn tụ gia đình nhằm bảo vệ hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên, điều kiện cụ thể sẽ phụ thuộc vào người thân tại Đức là công dân Đức, công dân EU hay công dân nước thứ ba.
BAMF cho biết vợ/chồng, bạn đời đăng ký, cha mẹ và con chưa thành niên chưa kết hôn có thể sang Đức đoàn tụ với người thân. Điều kiện về cơ bản phụ thuộc vào việc người bảo lãnh là công dân Đức, công dân EU hay công dân nước thứ ba. Các thành viên gia đình sang đoàn tụ được phép làm việc tại Đức.
Nguồn: BAMF – Familiennachzug
Đoàn tụ gia đình tại Đức là gì?
Đoàn tụ gia đình tại Đức là thủ tục cho phép một số thành viên trong gia đình chuyển đến Đức để sống cùng người thân đang cư trú tại Đức.
Mục đích của diện cư trú này là bảo vệ đời sống gia đình, giúp các thành viên gần gũi như vợ chồng, cha mẹ và con cái có thể cùng sinh sống trong một gia đình tại Đức.
Tuy nhiên, đoàn tụ gia đình không phải là thủ tục tự động. Người nộp hồ sơ cần đáp ứng điều kiện về quan hệ gia đình, mục đích cư trú, giấy tờ cá nhân và các yêu cầu theo từng trường hợp cụ thể.
Ai có thể xin đoàn tụ gia đình tại Đức?
Theo BAMF, các nhóm thành viên gia đình có thể có khả năng xin sang Đức theo diện đoàn tụ gồm những người thân gần gũi trong gia đình hạt nhân.
Các nhóm thường được nhắc đến gồm:
- Vợ hoặc chồng: người đã kết hôn hợp pháp với người đang sinh sống tại Đức.
- Bạn đời đăng ký: người có quan hệ bạn đời được đăng ký hợp pháp theo quy định.
- Con chưa thành niên chưa kết hôn: con dưới 18 tuổi, chưa lập gia đình.
- Cha hoặc mẹ: trong một số trường hợp, cha mẹ có thể đoàn tụ với con hoặc thành viên gia đình tại Đức theo điều kiện pháp luật.
Người Việt có ý định làm hồ sơ cần kiểm tra kỹ diện đoàn tụ của mình, vì mỗi nhóm thân nhân có thể có yêu cầu riêng về giấy tờ và điều kiện.
Điều kiện đoàn tụ phụ thuộc vào người bảo lãnh
Một điểm quan trọng trong hồ sơ đoàn tụ gia đình tại Đức là điều kiện sẽ khác nhau tùy theo người thân tại Đức thuộc nhóm nào.
Theo BAMF, điều kiện về cơ bản phụ thuộc vào việc người muốn đoàn tụ sẽ sang Đức để sống cùng:
- Công dân Đức.
- Công dân một nước thành viên Liên minh châu Âu.
- Công dân nước thứ ba đang có giấy phép cư trú tại Đức.
Ví dụ, đoàn tụ với công dân Đức có thể khác với đoàn tụ với người nước ngoài đang làm việc tại Đức. Đoàn tụ với công dân EU cũng có thể chịu các quy định khác theo quyền tự do đi lại trong EU.
Vì vậy, trước khi chuẩn bị hồ sơ, người nộp đơn cần xác định rõ người bảo lãnh tại Đức thuộc nhóm nào và đang có tình trạng cư trú ra sao.
Người thân sang Đức theo diện đoàn tụ có được làm việc không?
Đây là câu hỏi rất thực tế với nhiều gia đình Việt. Theo BAMF, các thành viên gia đình sang Đức theo diện đoàn tụ được phép làm việc tại Đức.
Điều này có ý nghĩa lớn, vì người thân không chỉ sang Đức để sinh sống cùng gia đình mà còn có thể tham gia thị trường lao động, học nghề, học tập hoặc xây dựng cuộc sống độc lập hơn.
Tuy vậy, sau khi sang Đức, người cư trú vẫn nên kiểm tra kỹ nội dung ghi trên visa, giấy phép cư trú hoặc thẻ cư trú điện tử để biết phạm vi quyền làm việc cụ thể trong trường hợp của mình.
Đoàn tụ với công dân Đức
Nếu người thân tại Đức là công dân Đức, hồ sơ đoàn tụ gia đình thường được xem xét theo diện đoàn tụ với người Đức. Đây có thể là trường hợp vợ hoặc chồng Việt Nam đoàn tụ với chồng hoặc vợ là công dân Đức, hoặc con đoàn tụ với cha mẹ là công dân Đức.
Người nộp hồ sơ cần chứng minh quan hệ gia đình hợp pháp, chuẩn bị giấy tờ hộ tịch, hộ chiếu, hồ sơ cá nhân và các giấy tờ liên quan theo yêu cầu của cơ quan đại diện ngoại giao Đức.
Tùy từng trường hợp, có thể cần thêm giấy tờ về nơi ở, tài chính, ngôn ngữ hoặc các điều kiện khác. Vì vậy, người làm hồ sơ nên theo dõi danh sách giấy tờ chính thức từ Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Đức.
Đoàn tụ với công dân EU tại Đức
Nếu người thân là công dân EU đang sinh sống tại Đức, hồ sơ đoàn tụ có thể liên quan đến các quy định về quyền tự do đi lại của công dân EU và thành viên gia đình.
Trường hợp này có thể khác với đoàn tụ cùng công dân Đức hoặc người nước thứ ba. Do đó, người Việt cần xác định rõ quốc tịch, nơi cư trú và tình trạng pháp lý của người bảo lãnh tại Đức.
Việc chuẩn bị hồ sơ đúng nhóm ngay từ đầu giúp tránh nhầm lẫn, nhất là khi người bảo lãnh không mang quốc tịch Đức nhưng đang sinh sống hợp pháp tại Đức với tư cách công dân EU.
Đoàn tụ với công dân nước thứ ba tại Đức
Nhiều người Việt tại Đức đang cư trú với tư cách sinh viên, người học nghề, lao động có tay nghề, người có Thẻ Xanh EU hoặc giấy phép cư trú dài hạn. Khi muốn bảo lãnh người thân, điều kiện đoàn tụ sẽ phụ thuộc vào loại giấy phép cư trú và hoàn cảnh cụ thể.
Thông thường, người bảo lãnh cần có tình trạng cư trú hợp pháp tại Đức. Ngoài ra, hồ sơ có thể phải chứng minh khả năng bảo đảm đời sống, nơi ở phù hợp và các điều kiện khác theo luật cư trú.
Vì quy định có thể khác nhau tùy từng loại giấy phép cư trú, người bảo lãnh nên liên hệ Sở Ngoại kiều tại địa phương hoặc kiểm tra thông tin chính thức trước khi gia đình nộp hồ sơ visa.
Hồ sơ đoàn tụ gia đình cần chuẩn bị gì?
Hồ sơ đoàn tụ gia đình tại Đức thường cần chứng minh cả quan hệ gia đình và điều kiện cư trú. Tùy từng trường hợp, danh sách giấy tờ có thể khác nhau.
Những giấy tờ thường cần chuẩn bị gồm:
- Hộ chiếu còn hạn của người xin đoàn tụ.
- Giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình.
- Giấy tờ cư trú hoặc quốc tịch của người bảo lãnh tại Đức.
- Giấy xác nhận nơi ở tại Đức nếu được yêu cầu.
- Chứng minh tài chính hoặc thu nhập trong một số trường hợp.
- Chứng chỉ tiếng Đức nếu diện hồ sơ yêu cầu.
- Bản dịch, hợp pháp hóa hoặc chứng nhận giấy tờ theo quy định.
Người nộp hồ sơ nên kiểm tra danh sách giấy tờ mới nhất từ cơ quan đại diện ngoại giao Đức tại nơi nộp hồ sơ để tránh thiếu giấy tờ hoặc nộp sai diện.
Trẻ em sang Đức đoàn tụ có được đi học không?
Trẻ em sang Đức theo diện đoàn tụ gia đình có thể tham gia hệ thống giáo dục tại Đức. Đây là một điểm quan trọng với các gia đình Việt có con nhỏ.
Sau khi đến Đức, gia đình cần đăng ký cư trú, liên hệ cơ quan giáo dục địa phương và tìm hiểu thủ tục nhập học tại bang nơi sinh sống. Trường công lập tại Đức thường miễn phí, nhưng quy định nhập học và hỗ trợ tiếng Đức có thể khác nhau giữa các bang.
Cha mẹ nên chuẩn bị giấy khai sinh, học bạ, giấy tờ cư trú, địa chỉ đăng ký và các giấy tờ liên quan để việc nhập học của con thuận lợi hơn.
Nguồn tham khảo: Cơ quan Liên bang về Di cư và Tị nạn Đức (BAMF), mục “Familiennachzug”.
